Bovenbalk

Lichaam van licht

Lichaam van licht – Schitterende virtual reality

Slashreeks

De Slash-reeks, een initiatief van Edward van de Vendel, bevat waargebeurde levensverhalen van bijzondere jongeren. Het eerste deel, De Gelukvinder, verscheen in 2008. Lichaam van licht is het veertiende deel in de reeks. Deze roman begon niet zoals alle andere delen met een persoon maar met het onderwerp: gameverslaving. Een jongere die zich niet schaamde voor zijn verslaving en daarover openlijk over wilde vertellen was niet te vinden. Lichaam van licht is om die reden gebaseerd op de verhalen van verschillende (ex) gameverslaafde jongeren.

“Hier ben ik leven. Wat nu?”

Jonas was op de middelbare school een doorsnee leerling. “(…) ingedeeld bij het groepje ‘stille, harde werkers.’ Vertaling: de nikszeggende, totaal inwisselbare leerlingen waar we geen uniek verhaal bij kunnen verzinnen, en waarvoor we dus een mapje hebben met standaardteksten die we elk jaar weer een beetje aanpassen.” Deze droogkomische zelfreflectie zet de toon, die ook in de terugblik van Jonas op “Het mooiste en het lelijkste jaar van mijn leven” herhaaldelijk terugkomt. Dat bewuste jaar is Jonas’ eerste jaar als student aan de lerarenopleiding Nederlands in Utrecht. Door zijn boezemvriend Björn wordt hij meegesleept in The Rift, een online game. De eerste ervaring van Jonas in The Rift is zo krachtig beschreven dat je er als lezer helemaal in wordt meegetrokken. En net als Jonas ben je verbaasd: “Ik wist wel dat het niet echt was, maar even wist ik dat ook niet.”

“Ik had het gehaald”

Björn start een team op waar Jonas zich bij kan aansluiten als hij het juiste level heeft bereikt. Uit een aantal overtuigend realistische chatgesprekken blijkt dat Björn zich onder dwang van zijn ouders terugtrekt uit het gamen. Jonas daarentegen raakt steeds meer in de ban van de virtuele wereld. Zijn alter-ego Sanoj is alles wat hij niet is: “snel, behendig, moedig, sterk en volkomen zelfverzekerd.” Het halen van een steeds hoger level wordt vele malen belangrijker dan het halen van tentamens. Steeds meer wint The Rift terrein. Wanneer Jonas zijn koptelefoon opzet om te gamen is het alsof er een knop omgaat in zijn hoofd. “Een knop die al het grijs van de werkelijkheid omzette in mooiere kleuren, sterkere contrasten. Net zo realistisch als de echte wereld, maar sprekender, krachtiger.”

Deze metafoor komt later op een veelzeggende manier terug als Jonas erin slaagt een niveau te bereiken, waardoor hij zich kan plaatsen in een semiprofessioneel team. “Ergens in een andere wereld, had ik een grootse prestatie neergezet, was ik een ultieme winnaar. Maar de schitterende kleuren van de overwinning waren verdwenen, en het grijs van de nieuwe dag kwam ervoor terug. En in dat grijze middaglicht zag ik de troep die ik om me heen had laten ontstaan, en voelde ik me godverlaten alleen.”

Niemandsland

Kleine vooruitwijzingen in de keuzes die Jonas moet maken ten aanzien van zijn studie en de zich ontwikkelende relatie met Sophie voeren de spanning op. “Totdat het niet meer samen kon, en ik moest kiezen. En ik koos.” Door de vragen die Jonas zichzelf stelt, leef je mee en houd je sympathie voor Jonas, ondanks dat je aanvoelt dat hij zich op een hellend vlak begeeft in de richting van de afgrond. “Hoe eindigde het jaar? Met de gebogen schouders van mijn pa? (…) Met een gebroken belofte?”

De in korte hoofdstukken verdeelde scènes zijn gedetailleerd en meeslepend. De wereld van The Rift komt daardoor tot leven. De (wereld)kampioenschappen gaming met wedstrijden op topniveau, vergelijkbaar met de Champions League, laten zien hoe aantrekkelijk die wereld is. Het lijkt daardoor logisch dat Jonas zich laat meevoeren op de golven van zijn virtuele succes. Ook het opbloeien (en uitsterven) van de relatie met Sophie is invoelbaar. Mooi is hoe het verhaal rondloopt. In de proloog en het slothoofdstuk bevindt Jonas zich in een niemandsland. Daarin wordt een ‘jij’ (Sophie) rechtstreeks aangesproken. Dit halfopen einde geeft indringend de worsteling weer van de (ex)gameverslaafde. Een must-read voor alle direct betrokkenen bij (ex)gameverslaafden, om te begrijpen wat hen drijft.

De schrijver

Edward van de Vendel noemde Soes bij zijn debuut Risk in 2012 een onontbeerlijke nieuwkomer, met een “zintuiglijke” schrijfstijl en een “groot inzicht in mensen.” De recensenten Jaap Friso en Pjotr van Lenteren waren matig enthousiast over Risk (2012), maar noemden de schrijver in verschillende bewoordingen veelbelovend. Jelmer Soes maakt met Lichaam van licht die belofte waar.

Jelmer Soes

Querido, 2017

Reacties gesloten.